Auteursrecht op gewone gesprekken en op interviews


Waarom geen auteusrecht op de ‘achterbankgesprekken’ met Endstra?

(c) Uitgeverij Nieuw Amsterdam

Willem Endstra, de in 2004 vermoorde vastgoedmagnaat, ook wel Stille Willem genoemd, heeft zijn bijnaam geen eer aangedaan met de rechtszaken die het auteursrecht op zijn grondvest lieten schudden! De Stille Willem klapte namelijk uit de school en heeft vlak voor zijn dood meerdere gesprekken gevoerd met de Criminele Inlichtingen Eenheid.

Watskebeurd
Vanaf de achterbank van een auto voerde Endstra ‘achterbankgesprekken’ met de CIE. Deze gesprekken zijn vervolgens gepubliceerd in het boek De Endstra-tapes. De zonen en erven was niet om toestemming gevraagd en zij keerden zich dan ook tegen de publicatie. En niet op grond van het privacyrecht, maar op grond van het auteursrecht. Zij beweerden dat de gesprekken een ‘werk’ waren in de zin van het auteursrecht. En als de gesprekken inderdaad auteursrechtelijk beschermd zijn, dan mogen ze ook niet zomaar gepubliceerd worden zonder toestemming. Kortom, hierdoor raakten de gemoederen verhit. Wat als dit soort gesprekken onder het auteursrecht vallen? Wat valt er dan eigenlijk niet meer onder? Is dan tegenwoordig alles beschermd? Elk gesprekje? Elke fluistering? Of elke knalruzie? 

Auteursrecht
Om auteursrecht te krijgen moet je een werk gemaakt hebben dat enigszins creatief is en een persoonlijk stempel draagt. Ook een conversatie kan hieronder vallen en een interview.  De Hoge Raad heeft bepaald dat het niet vereist is dat de maker het werk bewust heeft willen scheppen. Als iemand onbewust toch creatieve keuzes heeft weten te maken, is er ook sprake van auteursrecht. De grens ligt bij een ‘gewoon’ gesprek. Een gewoon gesprek is niet beschermd.

De vraag is nu of de gesprekken met Endstra, die wist dat hij werd opgenomen en waar specifieke vragen aan gesteld zijn, beschouwd kunnen worden als een interview of als een gewoon gesprek. En waar ligt de grens tussen beide?

De uitspraak
De achterbankgesprekken zijn niet auteursrechtelijk beschermd. De reden is dat de gesprekken, net als de meeste gewone gesprekken, “uit een schier eindeloze reeks onafgemaakte, slecht lopende en ronduit krommende zinnen“, bestaat. Deze manier van comminceren, de gekozen vorm, is volgens de rechter niet aan te merken als een scheppende, creatieve arbeid. Integendeel zelfs! “Gezien de banaliteit van die vormgeving kan niet worden aangenomen dat het door Endstra uitgesprokene op creatieve arbeid van enige betekenis berustte.”

Kortom, het lijkt erop dat als een interview een duidelijke richting heeft gekozen het dan wel auteursrechtelijk beschermd is, maar dat de gesprekken met Endstra te gewoontjes werden verklaard (alhoewel er wel een boek van te maken viel). Waarschijnlijk zou de uitspraak anders geweest zijn als er sprake was van een gericht interview voor een tijdschrift, dagboekaantekeningen of schetsen voor brieven. Of als Endstra had geweten dat deze gesprekken aanleiding zouden zijn voor zijn boek! De vorm moet dus al enigszins bekend zijn.

VreemdeZaken behandelt elke week het auteursrecht aan de hand van een opmerkelijke (rechts)zaak

Vreemde Zaken | , , | Reageer

 

Reageer

Je e-mail adres wordt nooit gepubliceerd of gedeeld.

Toegestane HTML tags:
<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>