Burgerinnovatie

Burgerinnovatie is eigenlijk het omgekeerde van burgerparticipatie. Bij burgerinnovatie groeperen burgers zich om bij de gemeente/overheid een verandering teweeg te brengen. Bij burgerparticipatie vraagt de overheid burgers om hun betrokkenheid.

Burgerinnovatie is een fenomeen dat vooral in ontwikkelingslanden ver gevorderd is. Meer dan in de Westerse landen. E-motive, een onderdeel van Oxfam Novib informeert hierover, zodat wij in het westen kunnen leren van de initiatieven uit ontwikkelingslanden.

Één manier om innovatie vanuit burgers onder de aandacht te brengen, is door creativiteit in te zetten. Formaat brengt bijvoorbeeld met behulp van theatervoorstellingen over een specifiek onderwerp probleemstukken aan de orde. In de theatervoorstelling wijzigt de huidige situatie naar een toekomstige situatie, zodat burgers kunnen anticiperen op de gevolgen van mogelijke veranderingen. Aan het einde is er ruimte voor inbreng vanuit het publiek en discussie.

Burgerinnovatie heeft de meeste kans van slagen als de bewustwording bij een groot gedeelte van de burgers aanwezig is. Er is sprake van een bottum-up proces. Dit houdt in dat van onderaf veranderingen plaatsvinden alvorens ze door de overheid omgezet worden voor een ieder. Beleid vanuit de overheid is over het algemeen een top-down proces. Verandering vanuit een top-down proces kan alleen teweeg worden gebracht als er een groot draagvlak is onder de bevolking.

Een voorbeeld van burgerinnovatie is Occupy Wallstreet. Mensen demonstreren tegen de macht van de financiële sector. Door bewustwording te creëren hopen de betrokkenen vanuit een bottum-up proces huidige systemen te kunnen veranderen.
Dat dit nog heel moeilijk is, blijkt wel uit Occupy. Over de hele wereld zijn er demonstraties en er wordt veel aandacht aan het probleem geschonken, toch zijn er nog geen oplossingen in beeld.

Een andere manier om burgerinnovatie tot ontwikkeling te laten komen is door middel van budget-monitoring. Budget-monitorig is een nieuw begrip en overgewaaid vanuit Brazilië. Budget-monitoring houdt in dat je als burger de overheid nauwlettend in de gaten houdt bij overheidsbestedingen. -Waar gaat het geld heen? Hoe komen ze aan de vastgestelde bedragen?- De visie achter budget-monitoring is: “Wie geld heeft, heeft de macht”. Het is dus zaak het geld te delen, en dat vanuit de burgers te doen. Het is de bedoeling dat burgers meer invloed krijgen op besteding van overheidsgeld, waardoor de overheid direct ervaart wat er leeft onder de bevolking. Een wisselwerking.

Het doel is om bestedingen van onderaf te reguleren. Wederom een bottum-up systeem, in plaats van een top-down. De organisatie achter budget-monitoring, INESC, leert burgers hoe de geldstromen lopen. Analyse van budgetten is een belangrijk onderdeel. Ook leert zij de burgers hoe te lobbyen voor onderwerpen die wezenlijk voor hen zijn.